Martin luther – popüler sözlük
Martin luther(1483-1546), alman tanrı bilimci ve reformcu. Felsefe ustası olarak (1505 tarihlerinde) augustinusçular arasında yeraldı.
Martin luther, 1512 yılında tanrıbilim doktoru olduğu dönemden itibaren gerek din gerekse de tanrıbilim eğitimi veren roma/vatikan katolik papalık sisteminin avrupa yoksullarına sürekli bir şeyler -günahların affı belgesi, cennete giriş belgesi, ayrıcalıklı hristiyanlık belgesi gibi- belgeler satarak vaadlerde bulunduğu uygulamalar başta olmak üzere, kutsal eşyaların değerli olanlarını roma'da değersiz olanlarını da avrupa'nın diğer ülkelerindeki kiliselerde toplamasına karşı çıkan fikirleri ve konuşmaları ile karşı karşıya geliyordu.
Martin luther, paulus' un "romalılara mektubu" adlı belgeden hareketle roma papalık kilisesi'ne bağlı tanrıbilimciler'le girdiği polemikler sonucu 1517 yılında yayınladığı 95 tezi'nde ifade ettiği görüşler sebebiyle 1520 yılında papa leo x tarafından sapkın ilan edildi.
Martin luther, papalık tarafından hakkında çıkarılan yakalama kararından kurtulmak için saksonya prensi friedrick'e ait wartburg şatosu'nda saklandı. Saklandığı bu dönemde katolik hristiyanlık ile protestan hristiyanlığın yollarını ayıran almanca incilin çevirisini tamamlayarak yayınladı.
Martin luther'in de aktörlerinden birisi olduğu avrupa'nın kaos ortamında en ağır yükü taşıyan köylülerin yaşadığı sefalet "köylüler savaşı (1524-1525)"nı başlattı.
Martin luther, thomas münzer tarafından önderlik edilen bu ayaklanmayı lanetleyerek avrupa derebeylerini köylüleri katletmesi için göreve çağırdı.
roma katolikliğinin son kırıntılarının da köylülere yapılan katliamlar yoluyla avrupa topraklarından sökülüp atılmasından faydalanarak kurucusu olduğu protestanlığın etkisini arttırdı.
Bu tutumu ile martin luther roma kilisesinin paraya tapan şeytanlıklarından kurtulmak için mücadele ederken, Avrupa'da yeni yeni ortaya çıkan burjuva derebeylerinin sahip olduğu zenginlik ve asalete teslim olacak olan günümüz evanjelistlerine kadar uzanacak olan "protestanlık şeytanı"nı yarattı.